Je kind zit lekker op de grond met een bak speelgoed. Het rommelt wat, probeert iets uit en lijkt zowaar even helemaal in zijn eigen wereld te zitten. Mooi, denk je. Dan kan ik mooi even de vaatwasser uitruimen, een kop koffie drinken of gewoon twee minuten op de bank zitten. Maar nog voordat je goed en wel begonnen bent, staat je kind alweer naast je. Drie minuten gespeeld. Misschien vier. Is dat kort? Zou een kind van deze leeftijd niet veel langer zelfstandig moeten kunnen spelen? Als je gaat zoeken naar hoe lang een kind zelfstandig kan spelen, kom je al snel allerlei aantallen tegen. Een baby zou een paar minuten zelf kunnen spelen, een dreumes wat langer en een peuter misschien al een kwartier of meer. Zulke richtlijnen klinken lekker duidelijk, maar kinderen laten zich helaas niet zo makkelijk in minuten vangen. Hoe lang je kind zelfstandig speelt, hangt namelijk van veel meer af dan alleen de leeftijd. Het ene kind kan helemaal verdwijnen in een bak met dieren, terwijl een ander na een paar minuten alweer klaar is met hetzelfde speelgoed. En zelfs bij je eigen kind kan het de ene dag totaal anders gaan dan de andere.
Dus ja, leeftijd speelt een rol. Maar die stopwatch mag wat mij betreft in de la.
Hoe lang kan een baby zelfstandig spelen?
Bij een baby ziet zelfstandig spelen er nog heel anders uit dan bij een peuter of kleuter. Als we het over een baby hebben, dan praten we dus over de leeftijd van 0 tot 12 maanden. Misschien denk je bij spelen aan blokken stapelen, auto's rondrijden of een pop eten geven, maar voor een baby is de wereld zelf eigenlijk al één grote speelplek. Er valt zo veel te ontdekken. Een baby van zes maanden die op een kleed ligt en aandachtig naar zijn handen kijkt, probeert om te rollen, met zijn voeten speelt of naar een doekje grijpt, is aan het ontdekken. Je hoeft daar niet voortdurend iets aan toe te voegen. Een schaduw op de muur, het geluid van papier of een speeltje dat nét buiten bereik ligt, kan al ontzettend interessant zijn. Die momenten kunnen kort zijn. Dat is helemaal niet vreemd. Een baby heeft nog geen uitgebreid spelverhaal nodig om zelfstandig bezig te zijn. Zie je dat je baby geconcentreerd kijkt, voelt, beweegt of iets probeert te bereiken? Geef daar dan eens ruimte aan voordat je een nieuw speeltje aanbiedt of zelf het spel overneemt. Misschien gebeurt er vanzelf iets nieuws.
Tegen de tijd dat je baby richting de tien, elf of twaalf maanden gaat, ziet spelen er vaak alweer heel anders uit. Veel baby's kunnen zich dan zelfstandig verplaatsen door te tijgeren of kruipen, gaan zelf zitten of trekken zich op. De speelwereld wordt daardoor letterlijk groter. Je kind kan zelf naar speelgoed toe, spullen uit een mand halen, voorwerpen tegen elkaar slaan, iets ergens in stoppen of eindeloos onderzoeken wat er gebeurt als een speeltje van de tafel valt. En ja, natuurlijk nog een keer en nog een keer. Het verveelt voor een baby absoluut niet.
Ook het begrijpen van oorzaak en gevolg wordt steeds interessanter. Een knop indrukken geeft een geluid, een bal rolt weg als je hem een zetje geeft en een blok verdwijnt wanneer je het in een bak stopt. Daardoor ontstaan er steeds meer mogelijkheden om zelf een volgende stap in het spel te zetten. Dat betekent niet automatisch dat een baby van elf maanden lang zelfstandig hoort te spelen. De behoefte aan contact met jou is er nog steeds en kan juist in deze periode behoorlijk aanwezig zijn. Je kind kan een paar minuten heerlijk zelf bezig zijn, naar jou toe kruipen voor contact en daarna weer verdergaan. Ook dat kan prima bij zelfstandig spel horen. Kijk bij een baby daarom niet alleen naar hoe lang het spelen duurt, maar vooral naar hoe het spel zich ontwikkelt. Waar een jongere baby vooral ontdekt met kijken, voelen, bewegen en proeven, kan een oudere baby steeds actiever zelf op onderzoek uitgaan. Zie je dat je baby geconcentreerd kijkt, iets probeert te pakken, een handeling herhaalt of zelf op zoek gaat naar wat er daarna gebeurt? Geef daar dan eens ruimte aan voordat je een nieuw speeltje aanbiedt of zelf het spel overneemt. Misschien gebeurt er vanzelf iets nieuws.


